'Als ouders probeerden we herhaaldelijk hulp te krijgen, maar niemand deed iets. Je bent roepende in de woestijn.'
- Ouder
'Als ouders probeerden we herhaaldelijk hulp te krijgen, maar niemand deed iets. Je bent roepende in de woestijn.'
- Ouder
Gemeenten en organisaties werken steeds vaker samen tegen online jeugdcriminaliteit. Maar de samenwerking is nog te versnipperd, te veel afhankelijk van individuele professionals en te weinig verankerd in beleid en uitvoering.
Op de volgende pagina's is te lezen wat belangrijk is in een goede samenwerking voor de online veiligheid van jongeren.
Er is urgentie
Gemeenten en organisaties erkennen het belang van samenwerking bij het voorkomen van online jeugdcriminaliteit. Maar in de praktijk blijft deze samenwerking vaak versnipperd en reactief.
De belangrijkste oorzaak daarvan is dat professionals en ouders onvoldoende weten hoe zij jongeren online kunnen begeleiden. Jongeren zijn juist steeds jonger online actief. Dat levert veel mogelijkheden op zoals sociale contacten, creativiteit en leren maar ook risico’s, zoals negatieve beïnvloeding, schadelijke content en criminaliteit.
Structurele samenwerking vraagt nu om actie
Het is belangrijk dat ouders, onderwijshet veiligheidsdomein en het sociaal domein samenwerken om jongeren hierin te begeleiden. Gemeenten hebben hierin een regierol. Begeleiding bestaat uit het bijbrengen van digitale vaardigheden, maar ook het vroegtijdig signaleren van onveilige situaties. Alleen door dit samen op te pakken, af te stemmen en actie te ondernemen kan het internet een plek worden waar jongeren veilig gebruik van kunnen maken.
Alleen door dit samen op te pakken, af te stemmen en actie te ondernemen kan internet een plek worden waar jongeren veilig gebruik van kunnen maken.
Wat moet er gebeuren?
Voor preventie is het nodig dat:
Ouders en jongeren voldoende ondersteund worden.
Professionals regelmatig online aanwezig zijn.
Professionals voldoende kennis hebben om met jongeren in gesprek te gaan over hun online leefwereld.
Gemeente, onderwijs, het veiligheidsdomein en het sociaal domein met elkaar samenwerken.
Gebeurt dat niet of onvoldoende, dan blijft preventie achter de feiten aanlopen.
Goede voorbeelden
Bij het Signalenoverleg Jeugd en Veiligheid in Purmerend zijn de veiligheidspartners, jongerenwerk, Spurd (het lokale sportbedrijf), leerplicht, schoolmaatschappelijk werk en Halt aangesloten. Individuele signalen kunnen bij andere organisaties worden getoetst.
Het overleg draagt bij aan een infrastructuur om informatie te delen. Organisaties tekenen een geheimhoudingsverklaring voorafgaand aan ieder overleg.
Er zijn Signal- en Whatsappgroepen waarmee professionals met elkaar in contact staan. Dit kan bijvoorbeeld gaan over een signaal dat de politie deelt met een school over een mogelijk gevecht. De school kan hier dan snel op handelen.
Om te weten waar de samenwerking zich op moet richten, is het belangrijk om kennis te hebben over de doelgroep. In Hilversum maakt de gemeente hiervoor gebruik van het jongerenpanel van Digital Child Rights.
Onder jongeren bleek met name sextortion (verspreiden en afpersen met naaktbeelden) een probleem te zijn. De gemeente heeft hierover toen samen met lokale organisaties een jongerencampagne opgezet.
In de routekaart staan de taken en verantwoordelijkheden beschreven van de politie, gemeente en het jongerenwerk. Een belangrijke volgende stap is deze routekaart te bespreken aan de hand van casuïstiek en andere organisaties (zoals scholen) te betrekken.
