Om effectief op te treden tegen schadelijke content is het nodig dat organisaties zich hier gezamenlijk voor inspannen op regionaal en landelijk niveau.

'Ik kreeg zelf een telefoon toen ik zeven was. Dat is zo jong, dan zie je de gevaren niet van schokkende beelden.' - Leerling

Wat gaat goed?

Bij de Nederlandse  overheid is veel  aandacht voor kinderrechten online. Verschillende ministeries (JenV, VWS, OCW, BZK en BUZA) zorgen ervoor dat op Europees niveau scherpere wetgeving komt voor social-media-platforms. Ook zijn er met de Digital Services Act (DSA) belangrijke stappen gezet naar betere bescherming van jongeren online.

De DSA is een Europese wet met als doel om het internet veilig, betrouwbaar en voorspelbaar te maken. De DSA bevat verplichtingen voor aanbieders van online diensten zoals social-media-platforms.

Zo mogen deze platforms niet zomaar accounts van hun gebruikers blokkeren of content verwijderen. En gebruikers moeten illegale content als racistische of haatdragende berichten makkelijk kunnen melden bij het platform. Of een klacht kunnen indienen als hun account zomaar geblokkeerd is of hun content is verwijderd. Platforms moeten netjes met meldingen en klachten omgaan. En tijdig een beslissing nemen. 

Doen platforms dat niet? Dan kunnen gebruikers dat melden bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De ACM houdt toezicht op de platforms die in Nederland zijn gevestigd. Verder kan de ACM als coördinator de toezichthouders in andere lidstaten of de Europese Commissie inlichten. De grootste online platforms en zoekmachines vallen onder toezicht van de Europese Commissie. 

Wat kan beter?

Lokale organisaties hebben geen invloed op techbedrijven en algoritmes. Zonder leeftijdsverificatie en effectieve handhaving blijven gemeenten en organisaties grotendeels reparerend werken.

'Een klasgenoot had te maken met een vorm van sextortion. Haar moeder wist niet wat ze moest doen.' - Leerling

Wat kunnen gemeenten doen?

Zijn er signalen van bijvoorbeeld online intimidatie, radicalisering of desinformatie? Individuele meldingen van gemeenten hebben weinig effect. Bundel signalen daarom regionaal of landelijk en deel deze via de veiligheids- of strafrechtketen. Dan ontstaat urgentie. Alleen via deze gezamenlijke route kunnen organisaties effectief optreden tegen socialmediaplatforms.

Wat gebeurt er op landelijk en Europees niveau?

  • Er wordt gewerkt aan handhaving tegen schadelijke content op socialmediaplatforms.
  • De mogelijkheden om te melden bij de ACM komen meer onder de aandacht.

'Als ik online iets zie wat slecht is of wanneer ik hulp nodig heb, dan vraag ik dit niet echt aan iemand.' - Leerling