Ieder kind heeft recht op onderwijs. Dat geldt ook voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers). In gemeenten wordt samengewerkt door verschillende organisaties zodat amv’ers naar school kunnen gaan en kunnen meedoen in de samenleving.
In deze samenwerking is verbetering nodig. Tegelijk lopen de samenwerkende organisaties tegen problemen aan die landelijk spelen. Daarvoor is de landelijke overheid aan zet.
Samenwerking in gemeenten
Individuele professionals zetten zich gemotiveerd in voor amv’ers. Maar de samenwerking tussen organisaties moet beter. TSD doet een oproep aan gemeenten, scholen en andere organisaties:
- Neem de ervaringen en meningen van de jongeren mee. Niet alleen bij hun eigen zorg en ondersteuning, maar ook bij het maken en evalueren van beleid.
- Maak duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Welke professional is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het contact met de school? En wie neemt jongeren mee in berichtgeving over hun asielprocedure?
- Zorg dat bij overleggen alle betrokken organisaties aanwezig zijn. En dat professionals aan tafel zitten die mogen beslissen.
- Maak duidelijk wie knopen door mag hakken in ingewikkelde situaties waarin organisaties moeten samenwerken. Er is behoefte aan regie. Dat geldt vooral als er verschillende belangen zijn, bijvoorbeeld bij schoolverzuim.
Landelijke problemen
Soms lukt het niet om alles te doen wat nodig is voor amv’ers. Gemeenten, scholen en betrokken organisaties lopen aan tegen problemen die landelijk spelen:
- Scholen ervaren onduidelijkheid over de mogelijkheden en eisen die gesteld worden aan het nieuwkomersonderwijs.
- Er zijn te weinig opvanglocaties en amv’ers moeten te vaak verhuizen. Dit zit de continuïteit van het onderwijs en de ontwikkeling van jongeren in de weg.
- In de omgeving is niet altijd toegang tot jongerenwerk en cultuursensitieve zorg, terwijl amv’ers hier wel baat bij zouden hebben.
TSD roept de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Justitie en Veiligheid op om verbeteringen door te voeren.
Download het rapport
Alle resultaten, conclusies en aanbevelingen staan in het rapport Samen leren, samen leven. Onderwijs en participatie van amv’ers.
Over dit onderzoek
Het onderzoek van Toezicht Sociaal Domein (TSD) is in 2025 uitgevoerd Amersfoort, Goes en Smallingerland.
In dit onderzoek heeft TSD nauw samengewerkt met de Inspectie van het Onderwijs (IvhO). De IvhO voert in 2025-2026 een toezichtonderzoek uit naar de in-, door- en uitstroom in het onderwijs van nieuwkomers van 16 jaar en ouder.